سفره هفت سین
دکترآرش خرسند2008-03-05 12:15:33
هفت سين به موجب شمارش هفت امشاسپندان (فرشتگان) در خوان(سفره) نوروزي قرار ميگيرد ...
... در سفرههاي هفت سين معمولاً سه ظرف سبزه به عنوان كنايه از سه اصل اعتقاداتی اصولی ایرانیان باستان و ديني: انديشهء نيك، گفتار نيك و كردار نيك قرار ميدادند كه اغلب گندم سبز و جوسبز و ارزن سیز بود.
روز نخست فروردين نوروز عامه يا نوروز كوچك است. روز ششم فروردين يا خرداد روز از ماه فروردين تولد زرتشت بوده و در آن روز وسالگردهای آن روز مهم ما ایرانیان، از عجایب روزگار، چه بسا حوادث بزرگ دیگری هم روي داده است. در رسالهاي از دوران ساساني موسوم به «روز خرداد - ماه فروردين» كه نوروز خاصه است آمده اغلب حوادث مهم ملي و ديني ايرانيان در چنين روزي روي داده است.
مراسم نوروزي: هفتسين، خطبهخواني، بارعام و دادخواهي، اهداي هدايا و نوعي تاديهء مالياتي و ترتيب به حضور بار يافتن طبقات گوناگون و بسا امور ديگر بوده است كه كم و بيش در جشن مهرگان نيز انجام ميشده است، و نقش و نگارهای تخت جمشید این حقیقت را به ثبت رسانده است.
يكي از اقلام عمدهء سفرهء هفت سين آب است، كنايه از آنكه سراسر سال آبسالي باشد و آب در سفرهء نوروزي چون ساير چيزها، نشانهء باروري و بركت ميباشد. تخممرغ نيز در سفرهء نوروزي، نشان نطفه و نژاد است. آيينه و سمنو كه از جوانههاي تازه رسيدهء گندم پخته ميشود، سنجد كه نشان عشق و دلدادگي و زايش و تولد است و ماهي كه نشان برج حوت =( ماهي) يا اسفند كه سپري شده و سيب كه ميوهاي است با راز و رمز عشق و زايش و انار كه ميوهء درختي مقدس است نزد ايرانيان و سكههاي تازهضرب كه نشان بركت و ثروت و دارندگي است و گل بيدمشك كه نمايشگر امشاسپند سپندارمذ و گل ويژهء اسفند ماه است و نارنج كه گوي مانند چون زمين است در ظرفي از آب و دانههايي مقدس اسپند كه بخوري بسيار جالب توجه است و شمع و لاله و بسياري چيزهاي ديگر در سفرهء هفتسين از لوازم است. در اغلب نقاط و شهرهاي ايران، هفتسين با كم و بيش اختلافي مرسوم است. در سفرهء ويژه: يك ظرف كوچك سمنو، يك يا چند عدد سكهء نو ضرب، يك ظرف كوچك چيني يا بلور از سركه، چند دانه سير، ظرف كوچكي سنجد، مقداري سماق، ظرفي سيب و مقداري سبزه قرار دارد. به احتمال در زمانهاي گذشته به جاي هفت سين، هفت شين نيز در سفرهء نوروزي معمول بوده است مثل شهد، شير، شراب، شكر، شمع، شمشاد، شايه (تخممرغ.)
سفرهء هفت سين امروزي همان سفرهاي بوده كه جهت ارواح درگذشتگان در هر خانهاي گسترده ميشد.
هفت سین های امروزی مرکب است از سیر، سرکه، سمنو، سنجد، سکه، سیب، سبزی و اضافاتی چون تنگ ماهی، آینه، شاهنامه فردوسی، انار،نان، وعکس درگذشتگاه عزیزبرای آمرزیدن روح،و عکس سرداران و خدمتگزاران زنده برای تندرستی ونصرت وغیره